وقتی صحبت از «امنیت ملی» میشود، معمولا ذهن ها سمت مرزها، تجهیزات نظامی و بودجههای دفاعی میرود. اما واقعیت این است که در دنیای امروز، امنیت لایههای بسیار عمیقتری دارد که ریشه در قانون، اعتقادات و شیوه حکمرانی ما دارد. ویژهنامه شماره نهم دقیقا دست روی همین نقطه حساس گذاشت است و با پروندهای تحت عنوان «فقه، امنیت و حکمرانی» به سراغ مسائلی رفته که شاید کمتر در فضای آکادمیک به شکلی کاربردی درباره آنها صحبت شده باشد. ما در این شماره سعی کردیم مجموعهای از یادداشت ها را گردآوری کنیم که نه تنها از نظر تئوری قوی هستند، بلکه به مسائل کف میدان و روزمره کشور پاسخ میدهند. نقطه شروع این ویژهنامه، بررسی اسناد بالادستی و نگاه کلان است. در بخش «تحلیل راهبردی بیانات و خطمشیهای ابلاغی مقام معظم رهبری» و یادداشت «امنیت عزتمحور در منظومه فکری رهبر انقلاب»، به این موضوع پرداختهایم که امنیت در نگاه رهبری صرفا به معنای «زنده ماندن و بقا» نیست. در این نگاه، استقلال و اقتدار شرط اصلی امنیت هستند؛ یعنی کشوری امن است که روی پای خودش بایستد و به کسی باج ندهد. اما امنیت فقط یک مفهوم خشک سیاسی نیست؛ بُعد اجتماعی و مردمی هم دارد. در مقاله «پیکری که مرزها را شکست»، به سراغ پدیده بینظیر تشییع پیکر رهبر شهید رفتهایم. نویسنده در این بخش خیلی روان و جذاب نشان میدهد که چگونه یک آیین تشییع توانست مفهوم قرآنی «امت واحده» را در عمل به تصویر بکشد و نشان دهد که خون یک شهید چطور میتواند مرزهای جغرافیایی را کمرنگ کند و یک قدرت نرمِ امنیتی برای جبهه مقاومت بسازد. یکی دیگر از مسائل بسیار مهم و چالشبرانگیز این شماره، بحث امنیت داخلی است. در مقاله «محاربه و تهدید علیه امنیت ملی» تلاش شده است بدون تعارف و با یک نگاه دقیق فقهی و حقوقی، به کنشگری در فضاهای پرخطر و بحرانی پرداخته شود. سوال اصلی این است: مرز میان یک اعتراض یا کنش سیاسی با آنچه شرع و قانون آن را محاربه و برهم زدن امنیت ملی میداند کجاست؟ این یادداشت برای پژوهشگران حقوق و علوم سیاسی یک منبع بسیار راهگشا خواهد بود. و در نهایت، به داغترین بحث این روزهای سیاست خارجی رسیدهایم: دوگانه میدان و دیپلماسی. آیا این دو واقعا روبروی هم هستند؟ در این شماره دو یادداشت مفید در این باره داریم. مقاله «دیپلماسی در عرصه تعلیق جنگ» به ما میگوید که فقه اسلامی درباره مذاکره با دشمن در شرایطی که نه جنگ است و نه صلح کامل، چه چارچوبها و خط قرمزهایی دارد. در تکمیل این بحث، مقاله «وحدت ساحات در میدان نبرد» با تکیه بر اندیشههای امام شهید ثابت میکند که میدان جنگ و میز مذاکره، دو روی یک سکهاند و اگر درست مدیریت شوند، کاملا در خدمت یکدیگر و در راستای منافع ملی عمل میکنند. ویژهنامه نهم، یک کتابچه پر از تئوریهای خستهکننده نیست. این مجموعه، حاصل دغدغه پژوهشگرانی است که میخواهند بین فقه سنتی ما و پیچیدگیهای سیاست و امنیت در قرن بیست و یکم، یک پل واقعی و منطقی بزنند. خواندن این شماره را به همه طلاب، دانشجویان علوم سیاسی، پژوهشگران حقوق عمومی، فعالان رسانهای و تمام کسانی که میخواهند از زاویهای متفاوت و عمیقتر به مسائل روز ایران اسلامی نگاه کنند، پیشنهاد میکنیم.
معرفی ویژه نامه جنگ رمضان
