حوزه علمیه و ضرورت تدوین «فقه امنیت» در راستای فقه نظام‌ساز

حجت‌الاسلام والمسلمین احمد عابدی، استاد برجسته حوزه علمیه، در نشستی تخصصی با حضور اساتید سطوح عالی، اعضای دبیرخانه «حوزه پیشرو و سرآمد» و مسئولان مراکز حوزوی، بر نقش محوری حوزه‌های علمیه در پاسخگویی به نیازهای روز جامعه اسلامی تأکید کرد. وی با استناد به بیانیه مقام معظم رهبری درباره «حوزه پیشرو و سرآمد»، تدوین و توسعه «فقه نظامات» به‌ویژه «فقه امنیت» را از اولویت‌های اساسی حوزه‌های علمیه دانست.
استاد عابدی با اشاره به پشتوانه علمی و تاریخی حوزه‌های علمیه، این نهاد را مسئول تبیین و تدوین فقهی پویا و نظام‌ساز معرفی کرد و گفت: «فقه نظامات» ضرورتی اجتناب‌ناپذیر برای جامعه اسلامی است و «فقه امنیت» به‌عنوان بخشی کلیدی از آن، علی‌رغم اهمیت راهبردی‌اش، هنوز در منابع آموزشی حوزه جایگاه شایسته‌ای نیافته است. وی افزود: در متون سنتی حوزه، مانند شرح لمعه، باب مستقلی به مسائل امنیتی اختصاص داده نشده، در حالی که این موضوع از نیازهای حیاتی جامعه امروز است.
این استاد حوزه و دانشگاه با استناد به قرآن کریم خاطرنشان کرد: بیش از ۵۰۰ آیه در قرآن به موضوع امنیت پرداخته که این تعداد، از بسیاری از آیات الاحکام نیز فراتر است و نشان‌دهنده جایگاه ویژه این موضوع در نظام ارزشی اسلام است.
وی با اشاره به تحولات و پیچیدگی‌های تهدیدات امنیتی در دنیای امروز، اظهار داشت: جاسوسی و تهدیدات امنیتی دیگر تنها به جمع‌آوری اطلاعات محدود نمی‌شود، بلکه طراحی برای تضعیف ساختارهای مدیریتی و انحراف اولویت‌های کشور نیز از مصادیق جدی تهدید به شمار می‌رود. این چالش‌ها نیازمند تحلیل‌های فقهی دقیق و عمیق است.
حجت‌الاسلام عابدی با برشمردن برخی مسائل مستحدثه امنیتی، از جمله احکام عملیات نظامی خاص، بازجویی، دستگیری در اماکن مقدس و گزینش نیروی انسانی، بر لزوم ورود جدی فقها و پژوهشگران حوزوی به تدوین «فقه امنیت» تأکید کرد. وی در پایان، با اشاره به رهنمودهای مقام معظم رهبری، خواستار برنامه‌ریزی منسجم برای تولید علم فقهی متناسب با نیازهای پیچیده نظام اسلامی در حوزه امنیت شد و نقش حوزه‌های علمیه را در این مسیر، نقشی بی‌بدیل دانست.

این مقاله را به اشتراک بگذارید